1. संस्थेची रचना, कार्य व कर्तव्ये
ग्रामपंचायत नाचणे ही महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, 1958 अंतर्गत स्थापन स्थानिक स्वराज्य संस्था असून गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी कार्य करते.
मुख्य कार्ये:
• पाणीपुरवठा व जलसंधारण
• स्वच्छता व घनकचरा व्यवस्थापन
• अंतर्गत रस्ते/नाले बांधकाम व दुरुस्ती
• स्ट्रीट लाईट (विद्युत/LED) देखभाल
• कर वसुली (घरपट्टी, पाणीपट्टी, इ.)
• जन्म-मृत्यू नोंदणी व दाखले
• शासकीय योजना अंमलबजावणी व देखरेख
2. अधिकारी व कर्मचाऱ्यांचे अधिकार व कर्तव्ये
| पद | अधिकार | कर्तव्ये |
|---|---|---|
| सरपंच | धोरणात्मक/प्रशासकीय निर्णय | बैठका घेणे, कामांवर देखरेख, ठराव मंजुरीसाठी नेतृत्व |
| उपसरपंच | सरपंच अनुपस्थितीत अधिकार | समन्वय व सहाय्य |
| ग्रामपंचायत अधिकारी (सचिव) | प्रशासकीय अंमलबजावणी | नोंदी/रजिस्टर, पत्रव्यवहार, ठराव अंमलात आणणे |
| कर्मचारी | कामानुसार | दैनंदिन सेवा/देखभाल |
3. निर्णय प्रक्रिया
• ग्रामसभा: सर्व नागरिकांचा सहभाग; प्रमुख धोरणे/कामे ठरवली जातात
• ग्रामपंचायत बैठक: ठराव मांडणी व मंजुरी (बहुमताने)
• मंजूर ठरावांची अंमलबजावणी ग्रामपंचायत अधिकारी करतात
4. कामकाजाचे निकष (Norms)
• शासन नियम व वेळापत्रकांचे पालन
• कामांची गुणवत्ता, पारदर्शकता व वेळेत पूर्तता
• ग्रामसभेत नियमित आढावा व अभिप्राय
5. नियम, अधिनियम व सूचना
• महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, 1958
• माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005
• महाराष्ट्र ग्रामपंचायत लेखा/वित्त नियम
• शासन निर्णय (GR), परिपत्रके व जिल्हा परिषद सूचना
6. कागदपत्रांचे प्रकार
• ठराव पुस्तके (Proceedings)
• कर नोंदी (घरपट्टी/पाणीपट्टी)
• अंदाजपत्रक, खर्च व लेखा रजिस्टर
• बांधकाम परवाने/नकाशे मंजुरी नोंदी
• जन्म-मृत्यू नोंदणी रजिस्टर
• विविध योजनांच्या लाभार्थी याद्या
7. जनतेशी सल्लामसलत व्यवस्था
• वर्षातून किमान 4 ग्रामसभा
• नागरिकांच्या सूचना/हरकतींचा विचार
• सूचना पेटी/नोंद वही (असल्यास)
8. समित्या व त्यांची माहिती
• पाणीपुरवठा समिती
• स्वच्छता व घनकचरा व्यवस्थापन समिती
• शिक्षण/आंगणवाडी समन्वय समिती
• महिला व बालकल्याण समिती
बैठका: आवश्यकतेनुसार; नोंदी ठेवण्यात येतात.
9. अधिकारी व कर्मचाऱ्यांची निर्देशिका
| ग्रामपंचायत कार्यकारीणी |
| कार्यालयातील अधिकारी व कर्मचारी |
10. वेतन व भत्ते
• कर्मचारी वेतन शासन नियमांनुसार
• सरपंच/उपसरपंच मानधन शासन नियमानुसार
11. बजेट व खर्च तपशील
• वार्षिक अंदाजपत्रक तयार करून ग्रामसभेत मंजूर
• निधीनुसार कामांचे नियोजन व खर्च
• खर्चाची नोंद लेखा रजिस्टरमध्ये व तपासणीसाठी उपलब्ध
12. अनुदान/योजना माहिती
13. लाभार्थी माहिती
• विविध योजनांचे लाभार्थी यादी कार्यालयात उपलब्ध
• मागणी केल्यास/RTI अंतर्गत प्रमाणित प्रत दिली जाईल
14. इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपातील माहिती
• संगणक प्रणालीमध्ये नोंदी (जन्म-मृत्यू, कर, इ.)
• राज्य/जिल्हा पोर्टलवर उपलब्ध माहिती (असल्यास)
15. माहिती मिळवण्याच्या सुविधा
• ग्रामपंचायत कार्यालयात अर्ज करून माहिती मिळते
• RTI अर्ज शुल्क: ₹10
• प्रति पान शुल्क: ₹2 (शासन नियमांनुसार)
• कामकाजाची वेळ: सकाळी १०.०० ते सायंकाळी ६.००
16. PIO / अपीलीय अधिकारी
• Public Information Officer (PIO): ग्रामपंचायत अधिकारी, ग्रामपंचायत नाचणे
• First Appellate Authority: विस्तार अधिकारी (ग्रा. प.), पंचायत समिती रत्नागिरी
• पत्ता: ग्रामपंचायत नाचणे, ता. रत्नागिरी, जि. रत्नागिरी
17. इतर माहिती
• ही माहिती वेळोवेळी अद्ययावत केली जाईल
• पारदर्शकतेसाठी सर्व संबंधित माहिती उपलब्ध करून दिली जाईल
• Last Updated Date: ०२ मे २०२६
